20 juni 2018

Fysieke leefomgeving / artikel

Duurzame alternatieven in lokale heffingen op een rij

Straten in Nederland staan steeds vaker blank na een hevige regenbui omdat de ondergrondse infrastructuur het regenwater niet goed kan laten doorstromen. Een ontwikkeling dat het thema duurzaamheid raakt: een thema dat volop in de belangstelling staat bij lokale overheden en op steeds meer manieren wordt gestimuleerd. Zo wordt duurzaamheid gestimuleerd door het toepassen van financiële prikkels in lokale heffingen, denk aan legesvrijstellingen voor een vergunning voor de aanschaf van een koude- en warmteopslagsysteem. Gemeenten van de Toekomst sprak met Jacco Slomp, senior-beleidsmedewerker bij het VNG-team financiën. Samen met zijn team kwam hij tot een inventarisatie met duurzame alternatieven in lokale heffingen. Een inventarisatie waarin alle lokale heffingen zijn meegenomen. Van de hondenbelasting tot aan de onroerendezaakbelastingen.

Elektrisch vervoer zou een mogelijkheid zijn voor duurzaamheidsheffingen

Een inventarisatie

In de inventarisatie is gekeken naar alternatieven die een rol kunnen spelen bij de duurzame invulling van de lokale heffingen die er op dit moment zijn. En daarmee ook of gemeenten direct met het initiatief aan de slag kunnen of dat er eerst een wetswijziging moet plaatsvinden om het alternatief mogelijk te maken.  

Voorbeeld groene pluim:
Een bedrijf investeert in zonnepanelen op het dak van het bedrijfsgebouw. De investering wordt bedrijfseconomisch ingegeven door de besparing op de energiekosten en de positieve uitstraling van het groene imago naar de potentiële clientèle. Het effect van de zonnepanelen is echter ook een (in de praktijk beperkte) stijging van de WOZ-waarde van het bedrijfspand. Die stijging betekent een hogere ozb-aanslag, een hogere bijdrage aan het waterschap en minder afschrijvingscapaciteit voor de winstbelasting (vennootschapsbelasting). Correctie van de waardestijging haalt het negatieve, vooral psychologische, effect weg.


Actuele ontwikkelingen en voorbeelden

Of de meest actuele ontwikkelingen zijn meegenomen? Dat kan Slomp tot op een zekere hoogte beamen. ‘’Veel colleges beginnen nu. We wilden dat zij direct aan de slag kunnen met deze inventarisatie. Voor sommige colleges is duurzaamheid namelijk een belangrijk thema in de bestuursperiode. Met de inventarisatie van alternatieven bieden we een overzicht waarmee colleges direct aan de slag kunnen om lokale heffingen duurzaam in te vullen.”

Een voorbeeld van een duurzaam alternatief is het goedkoper laten parkeren van emissieloze auto’s. Dit is ook onderdeel van het regeerakkoord Kabinet Rutte |||. Door het hanteren van lagere parkeertarieven voor emissieloze auto’s kunnen gemeenten de luchtkwaliteit verbeteren. Slomp: ‘’Dit is in de praktijk echter best lastig om te implementeren. Naast het feit dat er een wet voor gewijzigd moet worden, zijn er ook praktische maatregelen die genomen moeten worden, zoals te lezen in de uitwerking. Maar, we gaan ervoor.’’

Ook voorbeelden zoals het isoleren van woningen, de plaatsing van zonnepanelen, woonwijken aansluiten op aardgas en het aanleggen van nieuwe ondergrondse infrastructuur om (regen)water beter te laten doorstromen zijn instrumenten die door legesvrijstelling een stap dichterbij het bereiken van meer duurzaamheid in lokale heffingen komen.  

Waarom interessant voor gemeenten?

Volgens Slomp zijn er verschillende redenen voor gemeenten waarom de duurzame alternatieven in lokale heffingen interessant zijn om mee aan de slag te gaan. Wanneer een vrijstelling voor een heffing aantrekkelijker wordt gemaakt, bestaat de kans dat inwoners eerder volledig overgaan op aardgas, een emissieloze auto en/of zonnepanelen aanschaffen. Voor een gemeente komt het behalen van haar duurzaamheidsdoelen op deze manier dichterbij. Bovendien wordt er zo vaart aan de energietransitie gegeven.

Gemeenten ontzorgen en financieren voor

Jacco Slomp: ‘’Vanuit onze analyse en inventarisatie kunnen we zeggen dat er op het gebied van duurzaamheid in sommige lokale heffingen zeker nog wat te halen valt. Wij zien hier een rol voor de gemeente weggelegd: verken duurzame alternatieven in lokale heffingen. En wat ons betreft pakt de gemeente hier de regie, waarbij duidelijk wordt gecommuniceerd naar de inwoners over de alternatieven die geboden worden in lokale heffingen en hoe de gemeente hierbij kan ondersteunen. Dit is cruciaal om de duurzaamheidsdoelen te behalen. Vanuit de VNG denken we hier dan ook graag over mee.’’

Workshop moderne duurzame lokale heffingen

Ben je benieuwd naar de inventarisatie alternatieve duurzame heffingen? En praat je hier graag over mee? Meld je dan aan voor de workshop ‘moderne duurzame lokale heffingen’ tijdens de Regiodagen Gemeentefinanciën op 28 juni, 3 of 5 juli. Tijdens deze workshop komen duurzame initiatieven rondom lokale heffingen uitgebreid aan bod. Net zoals de voorwaarden die aan deze initiatieven zijn gebonden, waar kansen liggen en of het eigenlijk wel werkt.