3 juli 2018

Fysieke leefomgeving /

Spelers op de woningmarkt

In juni publiceerde Platform31 ‘Spelers op de woningmarkt’: een handig overzicht van alle betrokken partijen in het woondomein. Frank Wassenberg is senior projectleider bij Platform31, en schreef dit boek samen met collega’s Vera Beuzenberg en Fons Lustenhouwer. We vroegen hem hoe het idee voor de uitgave ‘Spelers op de woningmarkt’ is ontstaan, wat we ervan kunnen verwachten en hoe het gemeenten en andere partijen in het spelersveld kan helpen bij hun woonopgaven.

Hoe is het idee voor ‘Spelers op de woningmarkt’ ontstaan?

“We ontvingen signalen van twee kanten. Eerst kregen we vragen vanuit gemeenten. Daar zijn net nieuwe fracties gevormd, en die bestaan vaak uit mensen die dagelijks in hele andere functies actief zijn. Zij kunnen dan Wonen in hun portefeuille krijgen, voor hen een nieuw terrein. Soms kloppen ze dan bij Platform31 aan voor hulp: wie schakel ik in voor een project? En hoe pak ik dat aan? Iedereen weet wel iets over wonen, want wonen doen we allemaal, maar je bezighouden met woonbeleid is iets heel anders. Het is logisch dat je daaraan moet wennen en er je weg in moet vinden. Zeker met de opgaven waar gemeenten nu voor staan, zoals het bieden van zorg en huisvesting voor ouderen.”

“Het tweede signaal kregen we van verschillende kleinere marktpartijen, die graag gevonden willen worden door gemeenten. Denk bijvoorbeeld aan lokale beleggers en projectontwikkelaars. Zij vroegen zich af hoe zij hun eigen vindbaarheid kunnen vergroten. Met de publicatie ‘Spelers op de woningmarkt’ hopen we aan deze vragen tegemoet te komen door enerzijds gemeenten te helpen de juiste partners te vinden, en anderzijds de andere spelers op de woningmarkt meer bekendheid te geven. In totaal hebben we 14 spelers benoemd. We willen de relaties tussen deze partijen op de woningmarkt bevorderen.”

Hoe speelt ‘Spelers op de woningmarkt’ in op de opgaven in het woondomein?

“In de traditionele zin staat ‘de woningmarkt’ gelijk aan ‘zorgen dat er voldoende goede en betaalbare woningen zijn’. Maar in het huidige politieke landschap komt daar meer bij kijken. We staan voor nieuwe uitdagingen, en daar zijn nieuwe samenwerkingspartners bij nodig. Denk bijvoorbeeld aan de energietransitie: woningen moeten van het gas af, en daarvoor is samenwerking met spelers zoals energienetbeheerders en de installatiebranche noodzakelijk. Ook bij het realiseren van goede seniorenwoningen moet contact worden gezocht met nieuwe partijen, zoals bijvoorbeeld zorghuisbeheerders. De kans bestaat dat je al die spelers als gemeente nog niet kent en niet precies weet wat zij doen en wat ze voor je kunnen betekenen. Wij willen hier met ‘Spelers op de woningmarkt’ zicht aan geven en het voor nieuwe wethouders makkelijker maken om de uitdagingen in het woondomein aan te gaan.”

Heb je een voorbeeld van woonruimteontwikkeling waarin integrale samenwerking centraal stond?

“Vorig jaar werden we benaderd door de gemeente Delft. Daar heeft het bovengrondse spoor plaats gemaakt voor een spoortunnel, waardoor er een enorm terrein vrijkwam voor herontwikkeling. Verzoeken van corporaties en marktpartijen voor deze centrumlocatie bleven binnenstromen, terwijl de ruimte al vergeven was. Tegelijkertijd had de gemeente elders nog ruimte beschikbaar voor herontwikkeling, waaronder oude kantoren, opslagruimten, en gedateerde wijken uit de jaren ‘50 en ’70. Samen hebben we toen een bijeenkomst georganiseerd waarop de gemeente, corporaties, beleggers en lokale ontwikkelaars elkaar konden ontmoeten. Daar zijn goede contacten uit voortgekomen en inmiddels wordt voor verschillende van deze niet voor de hand liggende locaties nagedacht over een nieuwe bestemming.”

“In dit voorbeeld spelen met name lokale partijen een belangrijke rol. Zij zijn namelijk bereid om in kleine projecten te investeren en weten wat er lokaal speelt. Grote spelers zoals institutionele beleggers zijn ook actief op de woningmarkt, maar zijn vaak juist op zoek naar grote projecten met weinig risico, waardevastheid en langdurige zekerheid. Ze kijken met een hele andere blik naar projecten dan kleinere beleggers. Iedere partij heeft zijn eigen kenmerkende rol en is daardoor voor specifieke projecten geschikt: daar moet je je als gemeente bewust van zijn.”

Wat kunnen we van het boekje verwachten?

“In het boekje worden de 14 belangrijkste spelers op de woningmarkt beschreven en toegelicht. Er wordt uitgelegd wie ze zijn, wat ze doen en wat hun toegevoegde waarde kan zijn. Daarnaast wordt per spelersgroep toegelicht hoe deze een bijdrage kan leveren op manieren waar je in eerste instantie misschien niet aan hebt gedacht. Ten slotte worden de brancheorganisaties benoemd, die de belangen behartigt van een specifieke spelersgroep en daardoor ook een belangrijke partner kan zijn. Aan het eind van het boek vind je informatie over 4 nieuwe thema’s die op dit moment spelen in het nationale debat: de energietransitie, het tekort aan middenhuur, wonen en zorg en flexwonen. Het hele boekwerk staat ook nog eens vol met koppelingen en hyperlinks zodat je je kunt verdiepen met andere interessante informatie.”

Download