26 juli 2017

Sociaal domein /

Een inclusieve samenleving begint altijd bij jezelf: het Participatiecertificaat

Arbeidsongeschikt, maar toch willen werken. Klein bedrijf, maar wél werkplekken beschikbaar willen stellen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Veel wet- en regelgeving maakt dit mogelijk, maar ook erg gecompliceerd. Yvonne Wolfs-Fussgang, accountmanager van regionaal participatiebedrijf Stroomopwaarts MVS (Maassluis, Vlaardingen, Schiedam), vertelt hoe het Participatiecertificaat mensen én bedrijven hiermee praktische steun biedt. Want een inclusieve samenleving, die maken we samen.

Participatiecertificaat. Copyright (c) Ron van Rossum

Met de komst van o.a. de Participatiewet ligt de focus op een meer inclusieve samenleving. De uitvoering hiervan is nu sinds enige tijd decentraal belegd, en kan een grote rol spelen in ieders dagelijkse praktijk. Maatschappelijk verantwoord ondernemen, werk en scholing voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of steun aan burgers die dat goed kunnen gebruiken: iedereen kan voor de inclusieve samenleving aan de slag. We spraken Stroomopwaarts-accountmanager Yvonne Wolfs-Fussgang, die bedrijven en mogelijke werknemers aan elkaar koppelt – sinds maart 2017 ook aan de hand van het Participatiecertificaat.

Wat is het Participatiecertificaat?

Stel: er is een ondernemer die meer wil doen met sociaal ondernemen en daar financiële middelen voor heeft, maar géén arbeidsplek die gekoppeld kan worden aan iemand met een afstand tot de arbeidsmarkt. Een andere ondernemer heeft juist wel zo’n werkplek beschikbaar, maar kan benodigde trainingen, aanpassingen aan de werkplek of coaching niet betalen. Door een Participatiecertificaat te kopen. kan de ondernemer met de financiële middelen tóch investeren in de inclusieve samenleving. Daarmee kan de andere ondernemer (cq. werkgever) zijn arbeidsplek invullen én wordt de persoon met afstand tot de arbeidsmarkt geholpen. Het certificaat biedt werkgevers een budget van 3500 euro, dat kan worden besteed aan wat er nodig is om de arbeidsbeperking van die persoon te ontlasten. De ene werkgever biedt hiermee bijvoorbeeld een opleidingsbudget aan, de ander een arbeidsplaats. Dit budget wordt verantwoord met een ‘testimonial’, het bewijs dat (en hoe) de aanschaf van het Participatiecertificaat een nieuw inclusief arbeidscontract heeft opgeleverd.

Stroomopwaarts: regionale krachtpatser

Maassluis, Vlaardingen en Schiedam combineerden eind 2015 hun sociale diensten en de sociale werkvoorzieningen tot Stroomopwaarts. Deze partijen werkten al eerder samen, maar met deze gemeenschappelijke regeling geven zij structureel en concreet uitvoering aan de Participatiewet (en regelingen schuldhulpverlening, armoedebestrijding, IOAZ, IOAW). Het uitgangspunt: wat kun je zelf doen voor de inclusieve samenleving? Wolfs-Fussgang: “De samenwerking binnen Stroomopwaarts lijkt een unieke combinatie in Nederland, en was zeker in het begin erg zoeken. Niet alleen wij (als gemeenten) moeten flexibel zijn, maar ook de werknemers met wie we werken: mensen moeten breed kunnen worden ingezet in de regio. Verder kijken dan de eigen gemeente biedt veel meer matchingskansen.”

Stroomopwaarts biedt ondersteuning aan werkzoekenden en mensen met een langere afstand tot de arbeidsmarkt, maar ook aan ondernemers die hen een arbeidsplek willen bieden. Dat doen ze bijvoorbeeld met een schoolspullenpas voor kinderen uit arme gezinnen en een sociaal Ondernemerslab voor startups en beginnend ondernemers. Stroomopwaarts matcht, motiveert, leidt op en geeft advies over sociaal ondernemerschap. “Niet alleen bundelen drie gemeenten hun krachten op dit gebied, ook werken we samen met andere partijen in het sociaal domein én met ondernemers.” Zo vertelt Wolfs-Fussgang. Als accountmanager van de branche Zorg en Welzijn is zij dagelijks op jacht naar vacatures en nieuwe werkgevers in het netwerk.

Op 28 februari 2017 startten de drie gemeenten met de uitgave van het Participatiecertificaat. Wolfs-Fussgang: “Je bent met zijn allen verantwoordelijk voor de maatschappij. Op deze manier kun je iemand op weg helpen, ook al kun je zelf geen contract aanbieden. Op het congres van afgelopen juni reageerden de uitgenodigde werkgevers erg enthousiast, en gaven aan te gaan kijken wat zij konden bijdragen. Vooral in mijn werkveld (de zorg) hebben werkgevers veel ideeën om deze plekken te bieden. Wij kijken naar hoe we mensen actief kunnen krijgen binnen het werk wat er nu veelal bij inschiet door de hoge werkdruk in de zorg. Denk bijvoorbeeld aan wandelingen of spelletjes met ouderen of mensen in een instelling.”

Verder dan alleen de zorg

Soms zijn bestaande wetten of participatieregelingen ingewikkeld, tijdrovend of simpelweg niet toereikend. “Met het Participatiecertificaat is iedereen betrokken, en doe je het echt met elkaar. Het is nog wel de uitdaging om alle branches te betrekken. De zorg kent veel taken die snel kunnen (en moeten) worden opgepakt, dat gaat redelijk goed. De logistiek is bijvoorbeeld weer een lastigere branche, omdat daar specifieke kennis nodig is.”

Toch zou het Participatiecertificaat hier best uitkomst kunnen bieden: met extra budget kun je dit soort obstakels juist wegnemen. Daarnaast leidt zo’n samenwerking tussen inkoper van een certificaat en werkgever die een werkplek biedt tot netwerken en sociale cohesie in de buurt. En het gaat verder: inmiddels zijn er afspraken rond het Participatiecertificaat opgenomen in de (landelijke) nieuwe cao Banken 2017-2018, en sloot een samenwerkingspartner aan die actief is in India, Senegal en Nepal.

Regionale samenwerking wérkt!

Met de regio-aanpak van Stroomopwaarts maken publieke en private partijen kennis met elkaar én mogelijke werknemers die niet snel in aanmerking komen voor een aanstelling. Samen zetten zij stappen naar die gedroomde inclusieve samenleving. “Door regionaal samen te werken, zijn er meer kansen voor plaatsing,” zo vertelt Wolfs – Fussgang. “Zo hebben we ook veel meer middelen om training en begeleiding te kunnen bieden. Het is de bedoeling een werknemer voor langere tijd aan het werk te krijgen. Tegelijkertijd wordt er effectief aandacht gevraagd voor het vraagstuk van sociaal ondernemerschap en afstand tot de arbeidsmarkt. Samen maken we het verschil, maar het is een kwestie van elkaar weten te vinden.”

Meer weten over inclusief werkgeverschap?

Lees ook eens hoe de gemeente Huizen dit oppakt, over de participatiecode in Hattem of de CityDeal Inclusieve Stad in Zaanstad. Meer info over het participatiecertificaat vind je in onderstaande links: