7 november 2018

Sociaal domein / artikel

Met Bart! samen verantwoordelijk voor veilige leefomgeving

Veiligheid en leefbaarheid als coproductie:

De Estafette Vernieuwing Lokaal bestuur belandt op 22 november aan bij het thema ‘Veiligheid en leefbaarheid als coproductie’. Eén van de voorbeeldprojecten waar deelnemers kennis mee kunnen maken, is Bart! – Burger Alert Real Time.

Bart! wordt in samenwerking ontwikkeld door  de Nationale Politie, TU Delft, CGI, TNO, TIGNL en de gemeente Den Haag. Met Bart! willen de initiatiefnemers het nieuwe mediagebruik door burgers koppelen aan functies die veiligheid en leefbaarheid in wijken verhogen. In een tweetal Haagse wijken vinden de nodige praktijkproeven en onderzoeken plaats om van Bart! een digitaal verbindingsmiddel te maken dat er voor zorgt dat politie, gemeente en burgers samen verantwoordelijkheid kunnen nemen voor een veilige leefomgeving.

Bart Portal

Bellen is “uit”

Erwin Rouwenhorst is namens de gemeente Den Haag verantwoordelijk voor de ontwikkeling van Bart! Het idee voor het platform vindt zijn oorsprong in een rapport van TNO, een aantal jaren geleden, over het sociale mediagebruik van jongeren, vertelt Rouwenhorst. “Daarin werd vastgesteld dat jongeren eenvoudigweg niet meer bellen.” Dat maakt de stap om meldingen te doen zoals we dat gewend zijn, zelfs om bijvoorbeeld 112 te bellen, minder logisch. Voor de politie was dit aanleiding om met andere ogen te kijken naar de meldkamer van de toekomst. De gemeente Den Haag en een aantal andere partijen zijn opgezocht om samen te werken.

Digitaal meldingsplatform

Bart! wil een digitaal meldingsplatform zijn voor een veilige buurt. Bij overlast, verdachte situaties of sociale problemen waarschuwen burgers elkaar en – indien nodig – de politie of gemeente via een app. Ook kan de politie zelf alarmeren, bijvoorbeeld als er sprake is van een inbraakgolf. Bij overlast, verdachte situaties of sociale problemen geven burgers een digitale waarschuwing en indien nodig onderneemt de politie of de gemeente direct actie. Een animatie op de homepage www.bartportal.nl legt in ruim 3 minuten precies uit hoe het werkt.

Burger met smartphone

“Bij overlast, verdachte situaties of sociale problemen geven burgers een digitale waarschuwing “

Buurtpreventieteams

In 2014 gaat de ontwikkeling van Bart! van start in de stadsdelen Escamp en Leidscheveen/ Ypenburg. De buurtpreventieteams uit die wijken spelen een belangrijke rol in het stap voor stap ontwikkelen en testen van Bart!  De ene wijk kenmerkt zich door een geringe sociale cohesie en kan elke impuls op dit gebied goed gebruiken. De andere is een Vinex-locatie met een betrekkelijk homogene, jonge bevolking. De betreffende wijkbureaus van de politie zijn enthousiast ingestapt in het project.

Landelijke uitrol

De Nationale Politie richt zich in het project met name op de meldkamertechnologie, die ze uiteindelijk landelijk wil uitrollen. “Vanuit de politie is er uit het hele land veel belangstelling voor het project”, merkt Rouwenhorst op. “Dat is ook begrijpelijk: de informatiepositie van de politie verbetert erdoor.” Andere gemeenten, daarentegen, lijken de potentie van het platform nog niet helemaal op waarde te schatten. “En dat is jammer”, zegt Rouwenhorst, “want er kan een waardevolle kwaliteitsverbetering van meldingen richting gemeente worden verwacht. Bart! heeft daarbij de potentie om buurtpreventie écht te moderniseren en de sociale cohesie te versterken. Ik nodig andere gemeenten dan ook graag uit zich hier in te verdiepen en mee te denken en te doen.”

Burgers mee krijgen

In de ontwikkeling van Bart! spelen wijkbewoners een belangrijke rol. De TU Delft zoomt in het project, samen met de gemeente, meer in op de sociale aspecten van Bart! en dan met name op het bevorderen van de sociale cohesie. Er wordt intensief aan gewerkt, maar het blijft een uitdaging om burgers betrokken te krijgen. In een onderzoeksprogramma door de TU zijn bijvoorbeeld talrijke mensen geïnterviewd op allerlei plaatsen en tijden om zo in kaart te brengen waar de ontwikkelkansen liggen. Er is een fotograaf door de wijk Escamp gegaan. Die heeft aangetoond dat er wel erg weinig ontmoetingsplekken zijn in de wijk, als gevolg van de vele verbodsbordjes die er in de loop der jaren zijn geplaatst. Een promovendus werkt er aan een programma waarmee door middel van spel en verhalen betrokkenheid van bewoners bij hun leefomgeving wordt gecreëerd.

Deelnemers aan spel

 

Door die intensieve aanpak zie je wel beweging, vindt Rouwenhorst. Tegelijk is het een illusie om te denken dat iedereen op een evenwichtige wijze gehoord wordt.  “Zeker groepen als jongeren, ondernemers en laaggeletterden krijg je moeilijk enthousiast voor participatie”, zegt hij. “Het is gewoon best lastig om burgers hier in te betrekken. Aan de andere kant hoef je ook niet iederéén mee te krijgen om toch een merkbaar effect in de wijk te hebben.”  Rouwenhorst is dan ook overtuigd van het belang van actief onderzoek en experiment om burgers meer te betrekken bij hun eigen leefomgeving, op een manier bij hen- en bij deze tijd past: “Als we niet meegaan in deze ontwikkelingen, dan wordt de overheid irrelevant en kunnen er dingen gebeuren die we niet zouden moeten willen.”

“Het is gewoon best lastig om burgers hier in te betrekken. Aan de andere kant hoef je ook niet iederéén mee te krijgen”

Praat mee op 22 november!

In de serie bijeenkomsten ‘Estafette Vernieuwing Lokaal Bestuur – de burger centraal’ verkennen bestuurders, ambtenaren, raadsleden, inwoners, ondernemers en anderen hoe burgerbetrokkenheid er uit kan zien. Hoe speel je daar als lokaal bestuur op in? Hoe werk je samen als burger(initiatief) en bestuur? Tijdens de derde editie op 22 november 2018 in Rotterdam staat het thema ‘Veiligheid en leefbaarheid als coproductie’ centraal. Verschillende initiatieven delen hun visie en ervaringen, en deelnemers gaan in kleine groepen met elkaar in gesprek. De reeks wordt georganiseerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het Nederlands Gesprekcentrum en Binnenlands Bestuur.