12 april 2018

Sociaal domein /

Verlengde pleegzorg vanzelfsprekend in Breda en Den Bosch

Als een kind in een pleeggezin achttien jaar oud en dus volwassen wordt, vervalt de pleegzorg. Bij een duidelijke zorgvraag kan verlengde pleegzorg tot 23 jaar aangevraagd worden, maar deze wordt niet altijd toegekend. Maar hoe belangrijk is die verlengde pleegzorg nou eigenlijk? In Breda en Den Bosch zien ze de noodzaak ervan in: daar kun je ook na je achttiende verjaardag bij je pleegouders blijven.

Verlengde pleegzorg in Breda en Den Bosch

Minister de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) onderzoekt de mogelijkheid om verlengde pleegzorg tot 21 jaar standaard aan te bieden, en hoe dat gerealiseerd kan worden. In april presenteert de minister zijn bevindingen aan de Tweede Kamer. In de gemeenten Breda en Den Bosch is de verlengde pleegzorg al een standaard optie. Als een pleegkind achttien wordt kan daar, als de pleegouders en het pleegkind dat willen, worden gekozen voor verlenging van de pleegzorg.

Later volwassen

“Met bijna alle jeugdigen in de pleegzorg is iets aan de hand: ze zijn in hun ontwikkeling bedreigd of verstoord, of hebben iets heftigs meegemaakt,” vertelt drs. Marris van de Luytgaarden, beleidsmedewerker Jeugd bij de gemeente Breda. “Hierdoor hebben deze kinderen meer moeite met de overgang naar volwassenheid dan kinderen die in een gewoon gezin opgroeien.” Als de reguliere pleegzorg vervalt, moet het pleegkind vaak op zichzelf gaan wonen. De gemiddelde leeftijd waarop Nederlandse jongeren uit huis gaan is 24,5 jaar, en veel pleegkinderen zijn op hun achttiende nog niet zelfstandig genoeg om zelfstandig te wonen. Volgens Alian de Jong, beleidsmedewerker Jeugd bij de gemeente Den Bosch, is het zelfs zo dat jongeren die in de pleegzorg zitten vaak een ontwikkelingsachterstand hebben.

Uit huis, en dan?

Als de pleegzorg stopt, kan dat voor verschillende problemen zorgen. “Jongeren uit de pleegzorg hebben een minder goed netwerk om op terug te vallen dan jongeren uit een gewone gezinssituatie. Daar komt nog bij dat het voor de meeste 18-jarigen moeilijk is om een woonruimte te vinden,” vertelt De Jong. Veel kamers zijn alleen beschikbaar voor hbo- of wo-studenten en daardoor niet voor jongeren die een mbo-opleiding doen, wat bij veel pleegkinderen wel het geval is. Omdat zij vaak een volle werkweek hebben en maar weinig verdienen, kunnen ze zelfstandige woningen vaak niet betalen. “We zien ook vaak dat pleegkinderen bij de pleegouders blijven wonen. Dat zorgt vaak voor problemen omdat iemand niet meer officieel pleegkind is, maar huisgenoot. Dit heeft allerlei financiële gevolgen voor de pleegouders, zoals bijvoorbeeld een verlaagde uitkering als gevolg van de kostendelersnorm en het wegvallen van de pleegzorgvergoeding.”

Verlengde pleegzorg standaard beschikbaar

Omdat het voor veel pleegkinderen niet realistisch en niet wenselijk is dat ze op hun 18e het huis verlaten, hebben de gemeenten Breda en Den Bosch ervoor gekozen om de verlengde pleegzorg standaard aan te bieden. Beide gemeenten financieren dit vanuit het jeugdzorgbudget. In Den Bosch startte de verlengde pleegzorg in juli 2017 naar aanleiding van vragen vanuit de gemeenteraad. De gemeenteraad wilde weten of verlengde pleegzorg in noodzakelijke gevallen kon worden ingezet. Gezien de relatief kleine groep 17-jarigen in de gemeente bleek het haalbaar om op korte termijn verlengde pleegzorg de standaard te maken. “Waar het op neerkomt, is dat jongeren die dit nodig hebben na hun 18e nog steeds pleegzorgbegeleiding hebben, bij hun pleegouders kunnen blijven wonen en dat de pleegouders nog steeds pleegzorgvergoeding krijgen.” legt Alian de Jong uit.

In Breda startte de verlengde pleegzorg al eerder. Van de Luytgaarden: “Vanaf het begin van de decentralisaties in het sociaal domein in 2015 kwamen vragen van pleegouders van 18-jarigen, die werden geconfronteerd met het feit dat ze ineens een ‘inwonend iemand’ in huis hadden in plaats van een pleegkind, bij de gemeente terecht. Dat was voor ons ook nieuw, maar we vonden wel dat we er meteen iets mee moesten doen.” De oplossing kwam in de vorm van standaard verlengde pleegzorg. Dit is beter en goedkoper voor de pleegouders, omdat zij de pleegzorgvergoeding blijven ontvangen en omdat het pleegkind op dezelfde manier op het adres geregistreerd blijft. Ook maakt de standaard verlengde pleegzorg het mogelijk voor pleegjongeren om langer binnen dezelfde vertrouwde omgeving te blijven wonen. Uiteindelijk heeft dat ook positieve gevolgen voor de gemeente, beargumenteert Van de Luytgaarden, “want als zo’n kind na de 18e verjaardag begeleid of beschermd gaat wonen – wat we vaak zien gebeuren – dan kost dat veel meer geld. Het is een win-win-win situatie.”

De toekomst van de pleegzorg

Het is nog te vroeg om te zeggen of de standaard verlengde pleegzorg in Breda en Den Bosch de gewenste resultaten boekt. “Ik zou dat graag willen onderzoeken,” zegt Van de Luytgaarden, “maar dan moeten we eerst een nulmeting doen en op zoek naar vergelijkingsmateriaal.” Ook zou ze graag willen weten waar de kinderen die na hun 18e uit de pleegzorg komen naartoe gaan. Het kan gebeuren dat een pleegkind zich in eerste instantie prima redt zonder jeugdhulp, maar dat er na een tijdje toch weer een hulpvraag ontstaat. Binnen het eerste halfjaar nadat de jeugdhulp stopt kan in dat geval hervatting van de jeugdhulp aangevraagd worden. Van de Luytgaarden heeft het gevoel dat dit regelmatig voorkomt: “Jongeren komen denk ik vaak terug bij de jeugdhulp, met nog meer ellende.”

Alian de Jong hoopt dat de plannen van minister De Jonge doorgang vinden en dat de verlengde pleegzorg wordt verhoogd naar een leeftijd van 21 jaar. “En dat we daar zo snel mogelijk budget voor krijgen,” voegt ze toe. In de tussentijd hoopt, denkt en verwacht ze dat gemeenten goed blijven kijken welke zorg een pleegkind dat 18 wordt nog nodig heeft. “Dat vind ik niet meer dan normaal.”

Meer informatie