Kajsa Ollongren 1 maart 2018

Weerbare democratie

In de afgelopen vijf jaar is in een kwart van de gemeenten één of meer gevallen van criminele beïnvloeding gesignaleerd of vermoed. Het is belangrijk dat hier over gesproken wordt en het niet weggemoffeld wordt als incident of als typische lokale omgangsvormen. Openheid opent de deur naar handelen.

Ik wil me inzetten voor een integer bestuur en een weerbare democratie. Dat kan het ministerie niet alleen. Samen met de tien regionale en het landelijke expertisecentrum (RIEC en LIEC) werken we aan de bestrijding van ondermijning – mensensmokkel, fraude, illegale hennepteelt en criminele motorbendes. En in het Netwerk Weerbaar Bestuur werken we samen met politieke partijen, beroeps- en belangenverenigingen aan de aanpak van intimidatie, bedreiging en integriteitsvraagstukken. We ontwikkelen producten en bouwen aan expertise, zodat als je als raadslid, wethouder of burgemeester een probleem constateert, je weet waar je terecht kunt en ondersteund wordt. Ook werken we aan een standaard voor integriteitsonderzoeken als houvast voor opdracht gevende partijen, zodat zij niet steeds zelf het wiel uit hoeven te vinden.

Twee dingen doen we op korte termijn. Direct na de gemeenteraadsverkiezingen ontvangen alle raadsleden een informatiepakket dat Raadslid.nu en de Vereniging van Griffiers hebben samengesteld. Hier zal ook informatie over ondermijning te vinden zijn: Wat is het, hoe herken je het, en wat kun je doen? Integriteit is ook een belangrijk onderdeel van het inwerkpakket voor raadsleden. Integriteit is niet alleen een kwestie van jezelf geloofwaardig in de spiegel kunnen kijken, maar veeleer het lef om elkaar aan te spreken, het te bespreken en te melden als er twijfels bestaan. Naast het bieden van informatie, biedt het netwerk trainingen aan voor raadsleden.

Als tweede zetten we in op een meer gestandaardiseerde risicoanalyse van kandidaten voor het wethouderschap. De ‘Handreiking Integriteitstoetsing kandidaten voor decentrale partijen’ is al een eerste stap. Binnen het Netwerk Weerbaar Bestuur ontwikkelen we vervolgens een handzame checklist.

Op 21 maart worden bijna 8.000 raadsleden gekozen en gaan nieuwe en oude wethouders na coalitieonderhandelingen aan de slag. Mijn inzet is al deze politieke ambtsdragers zonder druk of agressie, intimidatie en bedreiging, verbale grofheid en fysiek geweld te laten functioneren. Ik wil staan voor onze lokale volksvertegenwoordigers en hen bijstaan. Want elke politieke ambtsdrager moet vrij van dwang en drang politiek kunnen bedrijven, en elke Nederlander verdient een integer bestuur.

Kajsa Ollongren is Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en ondertekende (mede) op 14 februari het Interbestuurlijk Programma.