18 april 2017

Toekomstbestendig bestuur / interview

Van start: Kennis- en Ontwikkelcentrum Inkoop en Aanbesteden Sociaal Domein

Het Kennis- en ontwikkelcentrum Inkoop en Aanbesteden Sociaal Domein ondersteunt gemeenten (bestuurders, budgethouders, inkopers én beleidsmedewerkers) actief en vraaggericht bij de huidige opgaven als het gaat om inkoop en aanbesteden in het sociaal domein. Het centrum biedt gemeenten informatie over inkopen in het sociaal domein en de wet- en regelgeving die hierbij van toepassing is. En dat aansluitend bij bestaande expertise en het netwerk van gemeenten. Ook oplossingen ontwikkelen en uitwerken voor vraagstukken waar gemeenten tegenaan lopen in het sociaal domein is een belangrijke opgave van het centrum. Daarnaast kan er specifieke ondersteuning aan gemeenten worden geboden en is er de mogelijkheid om van elkaar te leren. Eylem Köseoglu (Kennismanager overheidsinkoop PIANOo) en Monique Peltenburg (Secretaris/adviseur van Netwerk Directeuren Sociaal Domein) vertellen meer over dit Kennis- en Ontwikkelcentrum Sociaal Domein.

Gemeenten kopen al langer zorg en ondersteuning in voor haar burgers, wat is de aanleiding om nu te starten met het Kennis- en Ontwikkelcentrum Sociaal Domein?

Köseoglu: “Lange tijd bestond er een verlicht regime voor de publieke inkoop van diensten in het sociaal domein. Hierdoor was er meer ruimte voor ‘bijzondere’ inkoopprocedures: zo hadden inkopers in de publieke sector bijvoorbeeld meer vrijheid om te onderhandelen of van een select gezelschap van zorgaanbieders offertes op te vragen bij opdrachten van aanzienlijke omvang (bovendrempelig). Per 1 juli 2016 is de Aanbestedingswet 2012 gewijzigd vanwege nieuwe Europese richtlijnen. De nieuwe procedure die hiermee gepaard gaat, is anders dan gemeenten met ‘bestuurlijk aanbesteden’ gewend zijn. Uitgangspunt is dat er meerdere ondernemers aan de procedure kunnen deelnemen en dat er ook in de procedures keuzes gemaakt moeten worden. Daarom zijn geschiktheidseisen, selectiecriteria en gunningscriteria inmiddels belangrijke elementen van de procedure”

Peltenburg: “Gemeenten zijn al volop aan het leren in het sociaal domein. Toch leven er nog veel vragen met betrekking tot contracteren, inkopen en aanbesteden in het sociaal domein. De ervaring leert dat als we samenwerken, we (sneller) verder komen. De start van het Kennis- en Ontwikkelcentrum Sociaal Domein biedt ons een goede setting hiervoor.”

Naast het beantwoorden van vragen is er ook aandacht voor ontwikkelingsvraagstukken. Zijn er voorbeelden van deze vraagstukken?

Peltenburg: “Het is goed om de vraagstukken samen met gemeenten verder te ontwikkelen. Denk hierbij aan een vraagstuk zoals het samen met de markt ontwikkelen van innovatieve(re) oplossingen. Maar ook hoe er meer aandacht gegeven kan worden aan de kwaliteit: het oog hebben voor cliëntervaringen en de professionals.”

Köseoglu vult aan: “Andere vraagstukken omvatten de verhouding tussen het gesprek met aanbieders en de spelregels van de aanbestedingsregels. Of wat een goede inkoopstrategie is die aansluit bij de doelstellingen voor onderdelen van het sociaal domein. Een ander belangrijk vraagstuk is hoe de administratieve lasten verminderd kunnen worden in de uitvoering van de aanbesteding.”

Is het mogelijk om in te kopen in dialoog met zorgaanbieders?

Köseoglu: “Zeker! Er blijft ruimte voor dialoog, zowel voorafgaand aan als tijdens het aanbestedingstraject. Binnen de kaders van de aanbestedingswet is veel mogelijk, meer dan op het eerste gezicht lijkt of dat er in de praktijk gebeurt. Een dialoog kan in verschillende stappen worden gevoerd (Lees ook: Dialooggericht inkopen in het sociaal domein). Belangrijk hierbij is dat hier tijdig op wordt geanticipeerd om de stappen zorgvuldig in te passen in de inkoopprocedure.

Vanuit het Kennis- en Ontwikkelcentrum vinden we het belangrijk dat inkoop en aanbesteden instrumenten zijn om de strategische doeleinden van organisaties op professionele wijze te organiseren. Nog te vaak ligt de focus bij inkoop slechts op het volgen van de (juridische) aanbestedingsregels.”

Wanneer is het werk van het Kennis- en Ontwikkelcentrum Sociaal Domein geslaagd?

Köseoglu: “We willen een lerend netwerk opbouwen en een platform bieden aan gemeenten om samen oplossingen te ontwikkelen voor (urgente) vraagstukken. Door voortdurende interactie willen we van elkaar blijven leren.”

Peltenburg: “De ambitie is dat het centrum echt een plek biedt waarbinnen we samen verder komen met belangrijke ontwikkelvraagstukken. We willen de opbrengst daarvan op aansprekende wijze beschikbaar maken om zo gemeenten een goede steun in de rug te bieden.” Köseoglu: “Dit zou betekenen dat onze werkwijze bijdraagt aan het oplossen van weerbarstige vraagstukken en dat kennis binnen en tussen de gemeenten zelf wordt opgebouwd en gedragen.”

Kijk voor meer informatie op: https://www.pianoo.nl/markten/sociaal-domein/inkopen-sociaal-domein/inkoop-sociaal-domein-toegelicht